1. Kaynak
Makale, kitap, arşiv belgesi, veri seti veya araştırmada kullanılan diğer materyaller.
Zeynep Kübra Mollahüseyinoğlu — Araştırma Projesi
Kanıt
Zinciri
Araştırmada kaynaktan sonuca giden yolu görünür hâle getiren dijital araştırma projesi.
Geliştirme ve Pilot Uygulama Aşamasında
01 — Nedir?
Kanıt Zinciri Nedir?
Kanıt Zinciri; akademik ve tarihsel araştırmalarda kullanılan kaynakların, kaynaklardan çıkarılan kanıtların, analitik kodların, araştırmacı kararlarının ve ulaşılan sonuçların birbirleriyle bağlantısını sistematik biçimde izlemeyi amaçlayan bir araştırma yazılımıdır.
Amaç yalnızca kaynak depolamak değil, araştırmadaki bir sonucun hangi kaynağa ve hangi araştırmacı kararına dayandığını geriye doğru takip edilebilir hâle getirmektir.
02 — Temel Akış
Kaynaktan Sonuca
Kaynak → Kanıt → Analitik Kod → Araştırmacı Kararı → Sonuç
2. Kanıt
Kaynak içerisinden araştırma sorusuyla ilişkili olarak çıkarılan bilgi veya kayıt.
3. Analitik Kod
Kanıtın araştırma içerisindeki anlamını ve kategorisini belirleyen sınıflandırma.
4. Araştırmacı Kararı
Otomatik sistemden ayrılan, araştırmacının değerlendirme ve yorumunu açıkça kaydeden aşama.
5. Sonuç
Araştırmada ileri sürülen bulgunun dayandığı kanıt zincirinin görünür hâle gelmesi.
03 — Neden Geliştiriliyor?
Neden Geliştiriliyor?
İzlenebilirlik
Bir araştırma sonucunun hangi kaynağa dayandığının geriye doğru takip edilebilmesi.
Araştırmacı Kararının Ayrılması
Kaynakta bulunan bilgi ile araştırmacının yorumunun birbirine karışmaması.
Kaynak Yönetimi
Çok sayıda makale, belge ve kayıt kullanılan projelerde kanıtların düzenli biçimde tutulması.
Denetlenebilirlik
Araştırmadaki iddiaların ve kararların daha sonra yeniden kontrol edilebilmesi.
04 — Pilot Uygulama
RUUS 1482 Pilot Uygulaması
Kanıt Zinciri'nin ilk gerçek araştırma uygulaması, Osmanlı idarî ve askerî kayıtları üzerinde yürütülen RUUS 1482 araştırma projesiyle gerçekleştirilmektedir.
Pilot uygulamada sistem; arşiv kayıtlarını, kişi ve görev ilişkilerini, araştırmacı kararlarını, atıfları, olayları, kaynak ve kanıt bağlantılarını tek bir izlenebilir araştırma yapısı içerisinde bir araya getirmek için kullanılacaktır.
05 — Yaklaşım
Yapay zekâ yardımcı olabilir; araştırmacı kararı ayrı ve görünür kalmalıdır.
Kanıt Zinciri, otomatik analiz ile araştırmacı kararını aynı şey olarak görmez. Sistem, yapay zekâ veya diğer dijital yöntemlerle üretilen önerilerin araştırmacı tarafından kontrol edilmesini ve nihai kararın ayrı biçimde kaydedilmesini hedefler.
06 — Geliştirme Durumu
Geliştirme Durumu
Araştırma veri modeli
Geliştiriliyor / Test Ediliyor
Kanıt izlenebilirliği
Aktif Geliştirme
Araştırmacı karar katmanı
Aktif Geliştirme
Raporlama
Test Aşaması
RUUS 1482 pilotu
Planlanan İlk Gerçek Uygulama
07 — Gelecek
Sırada Ne Var?
Kanıt Zinciri'nin geliştirme süreci tamamlandıktan sonra RUUS 1482 projesi üzerinde gerçek bir demo uygulanması ve sistemin çalışma mantığını gösteren kısa bir tanıtım videosu hazırlanması planlanmaktadır.
Demo Yakında